NOT: Raporda yer alan veriler; Mezopotamya Ajansı, DFG, JINNEWS, Bianet, Evrensel, MLSA Turkey, expressioninterrupted.com, ifade.org.tr @engelliweb, freewebturkey.com ve çeşitli ulusal ve yerel gazetelerden edinilen bilgi, belge ve raporlamalardan derlenmiştir.
-Veriler değişkenlik arz edebilir. Derneğimizin yaptığı araştırmalar sonucu elde edilen rakamlar en azı ifade etmektedir, veriler daha fazla da olabilir.
| DEĞERLENDİRME |
| Ağustos ayında gazetecilere yönelik baskılar devam etti. Haber yapan, gerçeğin peşinden giden gazeteciler soruşturma, gözaltı, tutuklama ve sansürle karşı karşıya bırakıldı. İktidar, basın üzerindeki baskısını farklı yollarla sürdürdü. Gazetecilerin çalışma alanı daraltıldı, haberlerin kamuoyuna ulaşmasının önüne engeller çıkarıldı. Son yıllarda gazetecilerin yaptıkları haberler nedeniyle adliye koridorlarında olması neredeyse olağan hale getirildi. Bir haber, röportaj ya da dijital medya paylaşımı soruşturma gerekçesi yapılabiliyor. Gerçeği araştıran gazeteciler baskı altında tutulurken, kimi olayların kamuoyuna yansıması da istenmiyor. Özellikle iktidarın politikalarını eleştiren, hak ihlallerini açığa çıkaran ve toplumun gündemindeki olayların peşini bırakmayan gazeteciler bu baskıyla daha sık karşılaşıyor. Sansür artık dijital alanda da günlük bir uygulamaya dönüştü. Haberler erişime engelleniyor, gazetecilerin ve basın kuruluşlarının dijital medya hesapları görünmez kılınıyor ya da kapatılıyor. Bir hesap kapatılıyor, yenisi açılıyor; bir haber engelleniyor, gazeteciler o haberi başka yollarla okuyucuya ulaştırmaya çalışıyor. Ağustos ayında yaşananlar da bu ısrarın karşısına sürekli yeni engeller çıkarıldığını gösterdi. Gazeteciler açısından ise mücadele iki yönlü sürüyor. Bir yandan basına yönelik genel baskılarla karşı karşıya bırakılırken, diğer yandan erkek egemen sistemin kadınların sözünü geri plana iten anlayışıyla mücadele ediyorlar. Kadınların yaşadığı şiddeti, şüpheli ölümleri, cezasızlık politikalarını, hak gasplarını ve kadınların mücadelesini yazmak bu nedenle önem taşıyor. Kadınların yaşadıklarını görünür kılan her haber, üzeri örtülmek istenen başka bir gerçeği de açığa çıkarıyor. Basına yönelik baskılar yeni değil. Yıllardır gazeteciler gözaltına alınıyor, tutuklanıyor, yayın organları kapatılıyor ve haberler sansürleniyor. Ancak bütün bu baskılara rağmen gazeteciler yazmaya, görüntülemeye ve gerçeği kayıt altına almaya devam ediyor. Çünkü gazeteciliğin temelinde iktidarın görmek istemediğini görmek, duyulmasını istemediğini duyurmak ve gerçeğin peşini bırakmamak vardır. Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği olarak bizler de kadınların sözünü büyütmeye, hak ihlallerini görünür kılmaya ve hakikatin peşinden gitmeye devam edeceğiz. Baskı ve sansür karşısında susmayacak, gazetecilikte ısrar edeceğiz. Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG) 2026 / Ağustos |
| 2026 AĞUSTOS AYI KADIN GAZETECİLERE YÖNELİK HAK İHLALLERİ RAPORU İSTATİSTİKİ VERİLER |
1) GAZETECİNİN YAŞAM HAKKI VE GÜVENLİĞİNE YÖNELİK İHLALLER
| Saldırıya Uğrayan | Gazeteci | |
| Yayın organı | ||
| Öldürülen Gazeteciler | ||
| Evine Baskın Düzenlenen Gazeteciler | ||
| Gözaltına Alınan Gazeteciler | 2 | |
| Tutuklanan Gazeteciler | 1 | |
| İfadeye Çağrılan Gazeteciler | 1 | |
| Kötü Muameleye Maruz Kalan Gazeteciler | ||
| Tehdit Edilen ve Hedef Gösterilen Gazeteciler | ||
| Haber Takibi Engellenen Gazeteciler | ||
| Hapishanelerde Gazetecilere Yönelik İhlaller | ||
2) GAZETECİYE YÖNELİK DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALLERİ
| Hakkında Soruşturma Açılan Gazeteciler | 1 | |
| Hakkında Dava Açılan Gazeteciler | – | |
| Cezalandırılan Gazeteciler | Kişi Sayısı | – |
| Hapis Cezası | – | |
| Para Cezası | – | |
| Yargılaması Devam Eden Gazeteciler | Dosya Sayısı | |
| Kişi Sayısı | 1 | |
| Tutuklu Gazeteci Sayısı (01 Ağustos 2026 itibariyle) | 9 | |
3) GAZETECİNİN EKONOMİK/SOSYAL HAKLARINA YÖNELİK İHLALLER
| İşine Son Verilen Gazeteciler | – |
| Basın Kartı İptal Edilen Gazeteciler | – |
4) İNTERNET-DİJİTAL MEDYA MECRALARINA YÖNELİK ERİŞİM ENGELİ
| Kapatılan İnternet Sitesi | – |
| Kapatılan Dijital Medya Hesabı | 1 |
| Erişim Engeli Getirilen Dijital Medya Platformları | 28 |
| Erişime Engellenen Haber ya da İçerik | 1 |
| 2026 AĞUSTOS AYI KADIN GAZETECİLERE YÖNELİK HAK İHLALLERİ RAPORU AYRINTILI VERİLER |
1) GAZETECİNİN YAŞAM HAKKI VE GÜVENLİĞİNE YÖNELİK İHLALLER
12 AĞUSTOS 2026 – Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Elazığ Eti Gümüş ve Doruk Madencilik’te çalışan Bağımsız Maden İşçileri Sendikası üyesi işçiler, ödenmeyen ücret ve tazminatlarını alma talebiyle Ankara’ya gelişlerinin 3’üncü gününde polis, gazetecilerin haber takibi yapmasını ve görüntü almasını engelledi.
29 AĞUSTOS 2026 – Aydın Denge Gazetesi’nin sosyal medya hesabından Gülşen Erdoğan isimli kişinin vefat duyurusunun “Erdoğan vefat etti” başlığıyla duyurulmasının ardından, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla başlatılan soruşturma kapsamında gazetenin temsilcisi Emin Aydın, Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Yeşim Ülker, muhabir İslam Keleş ve İrem Delice gözaltına alındı. Aydın Denge Gazetesi’nin sosyal medya hesabından “Erdoğan vefat etti” paylaşımının ardından başlatılan soruşturma kapsamında adli kontrolle serbest bırakılan gazeteci İrem Delice, savcılığın itirazı üzerine tutuklandı.
2-) GAZETECİYE YÖNELİK DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALLERİ
04 AĞUSTOS 2026 – İlke TV muhabiri Zilan Azad hakkında, “Takım elbiseli adamlar kendi satrançlarını oynarken kadınlar hayatta kalmaya çalışıyor” başlıklı röportaj nedeniyle soruşturma başlatıldı.
04 AĞUSTOS 2026 – Tutuklu gazeteci Fatma Sibel Gürcihan’ın, eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a ilişkin bir sosyal medya paylaşımı nedeniyle “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” (TCK 217/A) suçlamasıyla yargılandığı davanın ilk duruşması, 4 Ağustos 2026 günü İstanbul Anadolu 78. Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü. Mahkeme, Fatma Sibel Gürcihan’ın yurt dışına çıkış yasağıyla tahliyesine karar vererek davayı 22 Ekim 2026 tarihine erteledi.
24 AĞUSTOS 2026 – İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi, AK Parti Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Eyyüp Kadir İnan ile MHP İzmir İl Başkanı Veysel Şahin’in gazetecilere yönelik söylemlerine karşı yaptığı açıklama sonrasında Basın Savcılığı tarafından ifadeye çağrıldı. “İftira veya yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak” suçlamasıyla ifadesi alınan Dilek Gappi, İzmir Adliyesi’nde ifade verdi.
3-) GAZETECİNİN EKONOMİK VE SOSYAL HAKLARINA YÖNELİK İHLALLER
4-) BASIN-MEDYA KURULUŞLARINA YÖNELİK ENGELLEME VE SANSÜR
07 AĞUSTOS 2026 – Zülfikarlar Holding bünyesindeki şirketlere ilişkin soruşturma, tutuklamalar ve konkordato süreçlerini konu alan, en az 20 farklı haber sitesinde yayımlanan onlarca haber, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 7 Ağustos 2026 tarihli ve 2026/6931 sayılı kararıyla erişime engellendi.
07 AĞUSTOS 2026 – İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 7 Ağustos 2026 tarihli ve 2026/6931 sayılı kararıyla halk-meclisi.com.tr internet sitesinin tamamı da erişime engellenirken, Diken ve BirGün’ün daha önce TP Petrol Dağıtım’a ilişkin haberlere getirilen erişim engelini konu alan haberi de engellendi.
14 AĞUSTOS 2026 – Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş’in şüpheli ölümü hakkında paylaşımlar yapan, aralarında gazeteciler Öznur Değer ile Salih Sertkal’ın da olduğu çok sayıda X hesabı, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişime engellendi ve X tarafından Türkiye’den görünmez kılındı.
14 AĞUSTOS 2026 – Rojin Kabaiş soruşturması kapsamında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörü ile yeğeninden DNA örneği alındığı iddiasına ilişkin Yeni Yaşam Gazetesi, Cumhuriyet, Halk TV, Van Haber, Gazete Pencere ve Evrensel’de yer alan iki haber, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle Van 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 14 Ağustos 2026 tarihli ve 2026/3879 sayılı kararıyla erişime engellendi.
15 AĞUSTOS 2026 – MedyaHaber, Etkin Haber Ajansı ve JINNEWS’in @Jinnewstrkc kullanıcı adlı X hesabı, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında “millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması” gerekçesiyle Türkiye’den erişime engellendi. Yeni açılan @turkcejinnews1 hesabı da X tarafından askıya alındı.
20 AĞUSTOS 2026 – Gazeteciler Nasuh Bektaş ve Fırat Fıstık ile Mezopotamya Ajansı’nın X hesapları, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişime engellendi. Hesaplar, X tarafından Türkiye’den görünmez kılındı. Öte yandan Nujin Medya’nın Instagram hesabı da BTK’nin talebi doğrultusunda erişime engellendi.
23 AĞUSTOS 2026 – Van 2. Sulh Ceza Hâkimliği, Etkin Haber Ajansı’nın “Rektör Şevli’nin Rojin için adalet talebine tahammülsüzlüğü” haberine erişim engeli getirdi.
29 AĞUSTOS 2026 – JINNEWS’in haber, röportaj, özel dosya ve görüntülü haberlerinin yayınlandığı ve daha önce Türkiye’de erişime engellenen YouTube kanalı, platform tarafından tamamen kapatıldı.
TUTUKLU GAZETECİLERİN LİSTESİ
- Elif Bayburt – Etkin Haber Ajansı (ETHA) muhabiri
- Hatice Duman – Atılım Gazetesi Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü
- Nadiye Gürbüz – Etkin Haber Ajansı (ETHA) editörü
- Özden Kınık – TRT çalışanı
- Pınar Gayıp – Etkin Haber Ajansı (ETHA) editörü
- Yelis Ayaz – Aydınpost İnternet Sitesi sahibi
- Songül Yücel – Önsöz Dergisi Genel Yayın Yönetmeni
- Fatma Sibel Gürcihan – Gazeteci
- İrem Delice – Aydın Denge Gazetesi muhabiri
