{"id":13674,"date":"2025-04-22T08:23:04","date_gmt":"2025-04-22T05:23:04","guid":{"rendered":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/?p=13674"},"modified":"2025-04-22T08:23:04","modified_gmt":"2025-04-22T05:23:04","slug":"rojnamegeriya-kurdi-127-sali-ye-penusa-berxwedan-u-rastiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/blog\/navenda-medyaye\/rojnamegeriya-kurdi-127-sali-ye-penusa-berxwedan-u-rastiye\/2025\/04\/13674\/","title":{"rendered":"Rojnamegeriya Kurd\u00ee 127 sal\u00ee ye: P\u00ean\u00fbsa Berxwedan \u00fb Rastiy\u00ea"},"content":{"rendered":"\n<p>Gava yekem a ku 127 sal ber\u00ea hatiye av\u00eatin, \u00eero j\u00ee me\u015faleyek e ku li dij\u00ee tariy\u00ea v\u00eadikeve. Em xebatkar\u00ean \u00e7apemeniy\u00ea silav dikin ku bi w\u00earek\u00ee li hember zilm, sirg\u00fbn \u00fb mirin\u00ea, rastiya d\u00eerok\u00ee ya gel\u00ea Kurd niv\u00eesandin, li ber xwe dan. Bi munasebeta 22&#8217;y\u00ea N\u00eesan\u00ea Roja Rojnamegeriya Kurd\u00ee em hem\u00fb hevkar\u00ean xwe y\u00ean ku h\u00een j\u00ee deng\u00ea rastiy\u00ea ne, bi dil \u00fb can p\u00eeroz dikin \u00fb li ber hem\u00fb rojnamevan\u00ean ku jiyana xwe ji dest dane bi r\u00eazdar\u00ee bejna xwe ditew\u00eenin.<\/p>\n\n\n\n<p>Rojnamegeriya Kurd\u00ee bi rojnameya &#8220;Kurdistan&#8221; ku di 22&#8217;y\u00ea N\u00eesana 1898&#8217;an de ji aliy\u00ea Miqdat Midhet Bedirxan ve li Qah\u00eerey\u00ea hate we\u015fandin, di d\u00eerok\u00ea de cih\u00ea xwe girt. L\u00ea bel\u00ea ev we\u015fana yekem ne li welat\u00ea xwe li sirgun\u00ea p\u00eak hat. Ji ber zexta Osmaniyan, rojname li Qah\u00eerey\u00ea hat \u00e7apkirin. Her wiha ji Cenevrey\u00ea heta London\u00ea j\u00ee belav b\u00fb. Ev rojname, ku heta sala 1902&#8217;yan bi tevah\u00ee 31 hejmar j\u00ea hat we\u015fandin, ne ten\u00ea am\u00fbrek ragihandin\u00ea b\u00fb, di heman dem\u00ea de \u00eefadeya \u00eeradeya gel\u00ea Kurd b\u00fb ku bi deng\u00ea xwe derkeve ser dika d\u00eerok\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ea rojnamey\u00ea \u00e7aren\u00fbsa \u00e7apemeniya Kurd\u00ee j\u00ee bi te\u015fe kir: Sansur, sirgun, girtin \u00fb komkuj\u00ee\u2026 Heta niha, bi sedan rojnamevan\u00ean Kurd li \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea hatine girtin, cezay\u00ean giran l\u00ea hatine bir\u00een \u00fb bi dehan b\u00ea sedem hatine ku\u015ftin. Bin\u00e7avkirin \u00fb girtina rojnamevanan h\u00een j\u00ee berdewam dike. Ev rew\u015f careke din e\u015fkere dike ku zext\u00ean li ser \u00e7apemeniya Kurd\u00ee \u00e7iqas b\u00ea bingeh \u00fb bi k\u00eaf\u00ee ne.<\/p>\n\n\n\n<p>Ev w\u00eane ne tesaduf e, berhema siyaseteke s\u00eestemat\u00eek a b\u00eadengkirin\u00ea ye. Rojnamegeriya Kurd\u00ee di \u00e7av\u00ean siyasetmedar\u00ean dewlet\u00ea de h\u00een j\u00ee wek\u00ee &#8220;gef&#8221; t\u00ea d\u00eetin, ji ber ku rast\u00ee bi xwe her gav ji bo rej\u00eem\u00ean zordar wek\u00ee nerehetiyek\u00ea ye. L\u00eabel\u00ea, tev\u00ee hem\u00fb zextan, \u00e7apemeniya Kurd qet dev ji israra xwe ya niv\u00eesandina rastiya gel berneda. Ji ber v\u00ea yek\u00ea \u00eero, ev kevne\u015fop\u00ee ne ten\u00ea wek\u00ee &#8220;rojnamegeriya Kurd\u00ee&#8221; di heman dem\u00ea de wek\u00ee &#8220;\u00e7apemeniya azad&#8221; j\u00ee t\u00ea binavkirin. Ev feraset di bin zext\u00ea de p\u00ea\u015f ket. V\u00ea feraset\u00ea ragihandina rastiyan a ji bo civak\u00ea wek\u00ee erkek\u00ea d\u00eet. Her wiha v\u00ea feraset\u00ea kevne\u015fopiya berxwedan, wer\u00eakt\u00ee \u00fb d\u00eenam\u00eezma her\u00eam\u00ea j\u00ee ava kir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cero, hem li Kurdistan \u00fb hem j\u00ee li d\u00eeasporay\u00ea gel bi r\u00eaya &#8220;\u00e7apemeniya azad&#8221; rastiy\u00ea h\u00een dibin. Ji ber ku rojnamegeriya Kurd\u00ee ne ten\u00ea qenala ragihandina rastiyan e; Ew deng, wijdan, b\u00eer \u00fb berxwedana gelek\u00ee ye.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi taybet\u00ee rojnamevan\u00ean jin p\u00ea\u015fengiya v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea dikin. Hem wek\u00ee jin \u00fb hem j\u00ee wek\u00ee rojnamevan du qat zext li wan t\u00ea kirin. Em v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea h\u00een berfirehtir dikin \u00fb hewl\u00ean xwe didom\u00eenin da ku deng\u00ea azad \u00ea jinan li her qad\u00ea xuya bibe.<\/p>\n\n\n\n<p>Zext\u00ean li ser azadiya \u00e7apemeniy\u00ea di medyaya d\u00eej\u00eetal de j\u00ee berdewam dikin. Bi r\u00eaya qedexey\u00ean medyaya d\u00eej\u00eetal, astengiy\u00ean gih\u00ee\u015ftin\u00ea \u00fb am\u00fbr\u00ean \u015fopandina d\u00eej\u00eetal hewl t\u00ea day\u00een ku rojnamevan b\u00eadeng b\u00ean hi\u015ftin. L\u00ea em dizanin ku xwestina rastiy\u00ea ya v\u00ee gel\u00ee ji hem\u00fb qedexeyan bih\u00eaztir e.<\/p>\n\n\n\n<p>Em ji vir bang li rojnamevan\u00ean ciwan dikin: Ev t\u00eako\u015f\u00eena bi r\u00fbmet d\u00ea li ser mil\u00ean we bilind bibe. H\u00fbn nif\u015f\u00ea n\u00fb y\u00ea kevne\u015fopiya \u00e7apemeniya azad in. Bila p\u00ean\u00fbsa we azad, deng\u00ea we bilind be \u00fb w\u00earektiya we heval\u00ea d\u00eerok\u00ea be !<\/p>\n\n\n\n<p>Em wek\u00ee Komeleya Rojnameger\u00ean Jin a Mezopotamyay\u00ea (MKG) \u00fb Komeleya Rojnamegeran a D\u00eecle Firat\u00ea (DFG) m\u00eerateya berxwedana bi r\u00fbmet a 127 salan e. Bi v\u00ea munasebet\u00ea, em hem\u00fb rojnamevan\u00ean ku ji bo azadiya \u00e7apemeniy\u00ea jiyana xwe ji dest dane bi r\u00eazdar\u00ee bi b\u00eer t\u00eenin \u00fb em careke din ji raya gi\u015ft\u00ee re radigih\u00eenin ku em li k\u00ealeka hem\u00fb xebatkar\u00ean \u00e7apemeniy\u00ea ne ku li \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea \u00fb d\u00eeasporay\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena ji bo rastiy\u00ea didom\u00eenin.<\/p>\n\n\n\n<p>Di dawiy\u00ea de, em bang li r\u00eaxistin\u00ean \u00e7apemeniy\u00ea y\u00ean navnetewey\u00ee, r\u00eaxistin\u00ean maf\u00ean mirovan \u00fb hem\u00fb derdor\u00ean wijdan\u00ee dikin: Li hember zext\u00ean li ser rojnamegeriya Kurd\u00ee b\u00eadeng nem\u00eenin. Niv\u00eesandina rastiyan t\u00ea wateya parastina maf\u00ea raya gi\u015ft\u00ee ya ji bo gih\u00ee\u015ftina agahdariya rast. Ev t\u00eako\u015f\u00een ne ten\u00ea wijdan\u00ea rojnamevanan e, di heman dem\u00ea de y\u00ea civak\u00ea ye j\u00ee.<\/p>\n\n\n\n<p>Em b\u00eadeng nam\u00eenin. Em \u00ea \u015fopandina rastiy\u00ea bidom\u00eenin.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi r\u00eazdar\u00ee&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Komeleya Rojnameger\u00ean Jin a Mezopotamyay\u00ea (MKG) \u00fb Komeleya Rojnamegeran a D\u00eecle Firat\u00ea (DFG)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gava yekem a ku 127 sal ber\u00ea hatiye av\u00eatin, \u00eero j\u00ee me\u015faleyek e ku li dij\u00ee tariy\u00ea v\u00eadikeve. Em xebatkar\u00ean \u00e7apemeniy\u00ea silav dikin ku bi w\u00earek\u00ee li hember zilm, sirg\u00fbn \u00fb mirin\u00ea, rastiya d\u00eerok\u00ee ya gel\u00ea Kurd niv\u00eesandin, li ber xwe dan. Bi munasebeta 22&#8217;y\u00ea N\u00eesan\u00ea Roja Rojnamegeriya Kurd\u00ee em hem\u00fb hevkar\u00ean xwe y\u00ean ku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12808,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50,49],"tags":[],"mektuplar":[],"class_list":["post-13674","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-daxuyaniyen-capemeniye","category-navenda-medyaye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13674"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13675,"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13674\/revisions\/13675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13674"},{"taxonomy":"mektuplar","embeddable":true,"href":"https:\/\/mkgdernek.org\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/mektuplar?post=13674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}