2025 YILI TEMMUZ AYI KADIN GAZETECİLERE YÖNELİK HAK İHLALLERİ RAPORU

NOT: Raporda yer alan veriler; Mezopotamya Ajansı, DFG, JINNEWS, Bianet, Evrensel, MLSA Turkey, expressioninterrupted.com, ifade.org.tr @engelliweb, freewebturkey.com ve çeşitli ulusal ve yerel gazetelerden edinilen bilgi, belge ve raporlamalardan derlenmiştir.

-Veriler değişkenlik arz edebilir. Derneğimizin yaptığı araştırmalar sonucu elde edilen rakamlar en azı ifade etmektedir, veriler daha fazla da olabilir.

-Raporda yer alan “cezaevian kadın gazeteci sayısı” bu gazetecilerin halen cezaevinde olduğu anlamına gelmez, tutuklanıp serbest bırakılmış da olabilirler.

Halkın haber alma hakkını savunan Özgür Basın emekçileri, Temmuz ayını yine adliye koridorlarında geçirdi.

AKP iktidarı, bir yandan “demokratikleşme” söylemlerinde bulunurken diğer yandan basın üzerindeki baskılarını sürdürüyor. Öyle ki, hâlâ gazeteciler hakkında katıldıkları anma ve basın açıklamaları gerekçe gösterilerek soruşturma ve davalar açılıyor.

Temmuz ayında 1 gazeteci gözaltına alınırken 3 gazeteci de ifadeye çağrıldı. 2 gazeteci hakkında ise soruşturma açıldı. 24 gazetecinin ise hâlâ yargılanması devam ediyor.

Düşünce ve ifade özgürlüğünün önündeki engellerin devam ettiği Temmuz ayında, Gazeteci Evrim Deniz; Kulp Hesandin’de yapılmak istenen maden şirketinin çete ilişkilerini haberleştirdiği için ifadeye çağrıldı. Etkin Haber Ajansı Editörü Pınar Gayıp hakkında ise tutsakların maruz kaldığı hak ihlallerine, kadınların gözaltında maruz kaldığı işkencelere dair yaptığı haberler ve işçi direnişlerine ilişkin sosyal medya paylaşımları nedeniyle yeni bir dava açıldı.

Gazeteciler hakkında soruşturma ve dava açmak, gazetecilik faaliyetinin engellenmesi demektir.

Hâlâ Kuzey ve Doğu Suriye’de katledilen gazeteciler Cihan Bilgin ve Nazım Daştan’ın hesabı verilmemişken, gazetecilerin anmasına katıldıkları için meslektaşları ifadeye çağrılıyor. MKG olarak bir kez daha belirtmek istiyoruz: Gazetecileri katledenlerden hesap sorun; meslektaşlarını anan ve katliamın hesabını soranlardan değil.

13 yıldır devam eden ve kamuoyunda KCK Basın Davası olarak bilinen; kapatılan Özgür Gündem ve Azadiya Welat gazeteleri, Dicle Haber Ajansı ve Fırat Dağıtım çalışanlarının yargılandığı davanın 34. duruşması 17 Temmuz tarihinde görüldü. 13 yıldır gazetecilerin adliye koridorlarında mesai yapmasına neden olan KCK Basın Davası, Türkiye’nin bir utanç davası olarak tarihteki yerini alacaktır.

Sansür Temmuz ayında da devam etti. 10 Temmuz 2025’te Kürtçe yayın yapan Ajansa Welat’ın Instagram hesabı, kural ihlali yaptığı gerekçesiyle kapatıldı.

Bizler, kadın gazeteciler olarak basın, düşünce ve ifade özgürlüğüne dönük saldırılara karşı mücadelemizi sürdüreceğiz. Gazetecileri ve gazeteciliği savunmaya devam edeceğiz. Tüm bu karanlığa inat, gazeteciler görevlerinin başında hakikati yazmaya devam edecek. Bir kez daha yineliyoruz: Gazetecilik yargılanamaz!

Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG)

1) GAZETECİNİN YAŞAM HAKKI VE GÜVENLİĞİNE YÖNELİK İHLALLER

2) GAZETECİYE YÖNELİK DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALLERİ

3) GAZETECİNİN EKONOMİK/SOSYAL HAKLARINA YÖNELİK İHLALLER

4) İNTERNET-DİJİTAL MEDYA MECRALARINA YÖNELİK ERİŞİM ENGELİ

1) GAZETECİNİN YAŞAM HAKKI VE GÜVENLİĞİNE YÖNELİK İHLALLER

01 Temmuz 2025 Gazeteci Evrim Deniz, Kulp Hesandin’de yapılmak istenen maden şirketinin çete ilişkilerini haberleştirdiği için ifadeye çağrıldı.

01 Temmuz 2025 Saraçhane’deki eylemleri takip ederken aralarında Cumhuriyet Gazetesi Muhabiri İrem Karataş’ın da olduğu çok sayıda kişi gözaltına alındı.

02 Temmuz 2025 Saraçhane’deki eylemleri takip ederken gözaltına alınan Cumhuriyet Muhabiri İrem Karataş serbest bırakıldı.

03 Temmuz 2025 Artvin merkezli soruşturma kapsamında 15 Haziran’dan beri Artvin Ceza İnfaz Kurumu’nda tutuklu bulunan gazeteciler Dicle Baştürk ve Eylem Emel Yılmaz Erzincan Cezaevine nakledildi. Gazeteciler, avukatlarına dahi haber verilmeden başka cezaevlerine sevk edildiler.

07 Temmuz 2025 Özgür Gelecek Gazetesi Muhabiri Perihan Sevda Erkılınç, 2 Mayıs’tan bu yana tutuklu. Çölyak hastası Perihan Sevda Erkılınç’ın hastaneye sevki yapılmıyor. 

10 Temmuz 2025 1 Mayıs haftasında düzenlenen operasyonlarda gözaltına alınan Özgür Gelecek Gazetesi Muhabiri Perihan Sevda Erkılınç, 2 Mayıs’ta sevk edildiği mahkemece mesleki faaliyetleri suç gösterilerek “örgüt üyesi olmak” iddiasıyla tutuklandı. Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan ve tedavisi engellenen çölyak hastası Perihan Sevda Erkılınç’ın glütensiz beslenmesi ve özel diyet uygulaması gerekiyor. Son olarak 10 Temmuz’da hastaneye sevk edilen Perihan Sevda Erkılınç, kelepçeli muayene dayatmasını kabul etmediği için tedavi olmadan tekrar cezaevine götürüldü.

2) GAZETECİYE YÖNELİK DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALLERİ

01 Temmuz 2025 İşten çıkarılan Bimeks işçilerinin eylemini takip ederken gözaltına alınan Gazeteci Sultan Eylem Keleş hakkında “kamu görevlisine hakaret” (TCK 125/3) ve “görevi yaptırmamak için direnmek” (TCK 265) iddialarıyla açılan davanın 10. Duruşması İstanbul 72. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Dosyaya gelen yeni bilirkişi raporu sonrası mütalaasını değiştiren savcı, Sultan Eylem Keleş ve dört kişinin “kamu görevlisine hakaret” suçundan beraatlerine, “görevi yaptırmamak için direnmek” suçundan ise cezalandırılmalarına karar verilmesini talep etti. Sanık avukatları esas hakkındaki mütalaaya karşı beyanda bulunmak için süre talep etti. Talebi kabul eden mahkeme davayı 17 Temmuz tarihi SAAT 09:00’a erteledi.

07 Temmuz 2025 Etkin Haber Ajansı Editörü Pınar Gayıp hakkında tutsakların maruz kaldığı hak ihlallerine, kadınların gözaltında maruz kaldığı işkenceye dair yaptığı haberler, işçi direnişlerine ilişkin sosyal medya paylaşımları nedeniyle yeni bir dava açıldı.

07 Temmuz 2025 Etkin Haber Ajansı (ETHA) muhabiri Pınar Gayıp hakkında “örgüt üyeliği” (TCK 314/2) ve “örgüt propagandası” (TMK 7/2) iddialarıyla açılan davanın ikinci duruşması 7 Temmuz 2025 günü İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Gazeteci Pınar Gayıp, SEGBİS aracılığıyla ifadelerini verdi. Pınar Gayıp’ın haberleri ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle açılan başka bir dava, mahkeme tarafından devam eden davayla birleştirildi. Dava 8 Ekim 2025 tarihine ertelendi.

08 Temmuz 2025 Mezopotamya Ajansı (MA) muhabiri Ceylan Şahinli, Suruç Cumhuriyet Başsavcılığı’nın “Gösteri, yürüyüş ve toplantı kanununa muhalefet etmek” gerekçesiyle başlattığı soruşturma kapsamında ifade verdi. Ceylan Şahinli’ye 23 Aralık 2024’te Suruç-Kobanê sınırında katledilen gazeteciler Nazım Daştan ve Cihan Bilgin’e dair konuşma yaptığı nedeniyle soruşturma açıldı. Ceylan Şahinli’ye Kobanê-Suruç sınırında Kuzey ve Doğu Suriye için yapılan eylem soruldu. Gazeteci Ceylan Şahinli, haber takibi için bölgeye geldiğini, söyledi.

09 Temmuz 2025 Gazeteci Nevşin Mengü hakkında AKP Kayseri Milletvekili Hulusi Akar’ın şikâyeti üstüne “kişilik haklarına saldırıda bulunduğu” iddiası ile açılan 100 bin TL değerindeki manevi tazminat davasının karar duruşması, 9 Temmuz 2025 günü Ankara 41. Asliye Hukuk Mahkemesinde görüldü. Nevşin Mengü’nün avukatı da müvekkilinin, mesleğinin gereğine uygun hareket ettiğini, hiçbir hakaret ve iftira içeriğinin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini talep etti. Beyanların ardından kararı açıklayan mahkeme, davanın kısmen kabulüne karar vererek Gazeteci Nevşin Mengü’nün, Hulusi Akar’a 30 bin TL manevi tazminat ödemesine hükmetti. 

10 Temmuz 2025 Gazeteci Geşbun Ayşe Kara’nın “örgüt üyeliği” (TCK 314/2) suçlamasıyla yeniden yargılandığı davanın beşinci duruşması 10 Temmuz 2025 günü Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Duruşmaya, yurtdışında olan Geşbun Ayşe Kara katılmazken avukatı Resul Tamur salonda hazır bulundu. Dava 25 Aralık 2025 gününe erteledi. 

10 Temmuz 2025 Katledilen gazeteciler Nazım Daştan ve Cihan Bilgin için yapılan basın açıklamasından dolayı ifadeye çağrılan Gazeteci Hividar Önver, “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na Muhalefet” iddiasıyla açılan soruşturma kapsamında ifadesini Yüksekova Emniyet Müdürlüğü’ne verdi.

10 Temmuz 2025 Kuzey ve Doğu Suriye’de haber takip ederken katledilen gazeteciler Nazım Daştan ve Cihan Bilgin için Şişhane’de basın açıklaması yapmak isteyen gazeteciler Gülistan Dursun, Pınar Gayıp ve Serpil Ünal hakkında “örgüt propagandası yapmak” ve “kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama” iddiasıyla açılan davanın üçüncü duruşması İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Esas hakkındaki mütalaasını sunan savcı, Gülistan Dursun, Serpil Ünal ve Pınar Gayıp’ın “örgüt propagandası yapmak” ve “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet” iddiasıyla ayrı ayrı cezalandırılmalarını talep etti. Yargılananların avukatları ise esas hakkındaki mütalaaya karşı beyanda bulunmak üzere süre talebinde bulundu. Avukatların süre talebini kabul eden mahkeme, duruşmayı 2 Ekim tarihine erteledi.

16 Temmuz 2025 Artvin merkezli yürütülen soruşturma kapsamında 15 Haziran’da tutuklanan gazeteciler Dicle Baştürk ve Eylem Emel Yılmaz tahliye edildi. Gazeteciler, yaptıkları haberler ve telif ödemeleri gerekçe gösterilerek “örgüt üyeliği” suçlamasıyla tutuklanmıştı.

17 Temmuz 2025 20 Ocak’ta tutuklanan Rahime Karvar hakkında “örgüt üyeliği” iddiasıyla açılan davanın ikinci duruşması 17 Temmuz’da İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Gazeteci Rahime Karvar hakkında “yurt dışına çıkamamak” şeklinde uygulanan adli kontrol talebinin devamına, “elektrikli kelepçe takılmak” suretiyle il dışı çıkış yasağı ve her ayın 1 ve 15. günü imza atmak şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verildi. Dava, 09 Ekim 2025 tarihi saat 11:30’a ertelendi.

17 Temmuz 2025 13 yıldır devam eden kamuoyunda KCK Basın Davası olarak bilinen, kapatılan Özgür Gündem ve Azadiya Welat gazeteleri, Dicle Haber Ajansı ve Fırat Dağıtım çalışanlarının yargılandığı davanın 34. duruşması 17 Temmuz tarihinde görüldü. Davası devameden kadın gazetecilerin isimleri şu şekilde; Nevin Erdemir, Semiha Alankuş, Sibel Güler, Zuhal Tekiner, Dilek Demiral, Nahide Ermiş, Nilgün Yıldız, Çiğdem Aslan, Ayşe Oyman, Fatma Koçak, Pervin Yerlikaya Babir, Zeyneb Ceren Kuray, Ülkem Evrim Kepenek, Eylem Sürmeli, Yüksel Genç, Sultan Güneş Ünsal ve Arzu Demir. Mahkeme, davayı 16 Aralık 2025 yılına erteledi.

17 Temmuz 2025 İşten çıkarılan işçilerin eylemini takip ederken gözaltına alınan Gazeteci Sultan Eylem Keleş’in de yargılandığı davada “hakaret” suçundan beraat kararı veren mahkeme, Gazeteci Sultan Eylem Keleş “görevi yaptırmamak için direnmek” suçundan 8 ay 10 gün hapis cezası verdi.

18 Temmuz 2025 13 Şubat 2024’te İzmir’de gözaltına alınıp ev hapsine konulan Gazeteci Melike Aydın’ın “örgüt üyeliği” suçlamasıyla yargılandığı davanın duruşması İzmir 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Gazeteci Melike Aydın, haber içerikleri ve haber kaynaklarıyla yaptıkları görüşmelerin suç unsuru taşımadığı gerekçesiyle beraat etti.

24 Temmuz 2025 Gazeteci Öznur Değer hakkında açılan davanın duruşma tarihi 24 Ekim olarak belirlenmesine rağmen Midyat Cumhuriyet Başsavcılığı, Öznur Değer’in ifadesinin alınması için Kızıltepe 5. Asliye Ceza Mahkemesi’ne talimat gönderdi. Kızıltepe Mahkemesi ise esas dosyanın Midyat’ta olması ve duruşma tarihinin 24 Ekim olarak belirlenmesine rağmen Öznur Değer’in ifadesinin alınması için 28 Ocak 2026 yılı için tarih verdi.

3) GAZETECİNİN EKONOMİK VE SOSYAL HAKLARINA YÖNELİK İHLALLER

Temmuz ayında kadın gazetecilere yönelik ekonomik ve sosyal haklarına ayönelik ha ihlali kaydedilmemiştir.

4) İNTERNET-DİJİTAL MEDYA MECRALARINA YÖNELİK ERİŞİM ENGELİ

09 Temmuz 2025 Gazeteci Öznur Değer’in X hesabı erişime engellendi 22 Mayıs’ta tahliye edilen Gazeteci Öznur Değer’in X hesabı askıya alındı.

10 Temmuz 2025 Kürtçe yayın yapan ajans Ajansa Welat’ın instagram hesabı kural ihlali yaptığı gerekçesiyle kapatıldı.

TUTUKLU GAZETECİLERİN LİSTESİ

1. Elif Ersoy – Yürürüş Dergisi Yazı İşleri Sorumlusu
2. Hatice Duman – Atılım Gazetesi Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü
3. Özden Kınık – TRT Eski Çalışanı
4. Perihan Erkılınç – Özgür Gelecek Muhabiri            
5. Songül Yücel – Önsöz Dergisi Genel Yayın Yönetmeni