2026 YILI MART AYI KADIN GAZETECİLERE YÖNELİK HAK İHLALLERİ RAPORU

NOT: Raporda yer alan veriler; Mezopotamya Ajansı, DFG, JINNEWS, Bianet, Evrensel, MLSA Turkey, expressioninterrupted.com, ifade.org.tr @engelliweb, freewebturkey.com ve çeşitli ulusal ve yerel gazetelerden edinilen bilgi, belge ve raporlamalardan derlenmiştir.

-Veriler değişkenlik arz edebilir. Derneğimizin yaptığı araştırmalar sonucu elde edilen rakamlar en azı ifade etmektedir, veriler daha fazla da olabilir.

-Raporda yer alan “cezaevinde kadın gazeteci sayısı” bu gazetecilerin halen cezaevinde olduğu anlamına gelmez, tutuklanıp serbest bırakılmış da olabilirler.

Mart ayında gazetecilere yönelik ihlaller sürdü

Mart ayı boyunca gazetecilere ve gazetecilik faaliyetine dönük ihlaller, basın özgürlüğü üzerindeki baskının sürdüğünü bir kez daha ortaya koydu. Gözaltılar, tehditler, soruşturmalar, davalar, mahkeme salonlarında yaşanan engellemeler, sahadaki polis müdahaleleri ve dijital sansür uygulamaları, gazetecilerin mesleki faaliyetlerinin çok yönlü biçimde baskı altında tutulduğunu gösterdi.

Mart ayında yaşanan ihlaller, gazeteciliğin kamuyu bilgilendirme hakkı kapsamında değil, giderek daha fazla yargısal ve idari müdahale alanı içinde ele alındığını gösterdi. Haber takibi yapmak, toplumsal gelişmeleri izlemek, basın açıklamalarını aktarmak ve sahadan bilgi paylaşmak gibi doğrudan gazetecilik faaliyeti kapsamında olan çalışmalar nedeniyle gazetecilerin hedef haline getirilmesi, halkın haber alma hakkını da doğrudan zedeledi.

Özellikle mahkeme salonlarında gazetecilere dönük sınırlamalar, sahada yaşanan polis müdahaleleri ve dijital mecralara yönelik erişim engelleri, basına dönük baskının yalnızca tek bir alanda değil, birbirini tamamlayan biçimlerde sürdüğünü gösterdi. Kadın gazetecilere yönelik bu ihlaller, çalışma koşullarını daha güvencesiz hale getirirken, eleştirel ve özgür basın alanını da daraltan bir tablo ortaya çıkardı.

Mart ayında ortaya çıkan bu tablo, gazetecilere yönelik baskıların münferit değil, süreklilik taşıyan bir politikayla ilerlediğini gösteriyor. Gazetecilerin özgür, güvenli ve eşit koşullarda çalışabilmesi için bu ihlallerin görünür kılınması, kayıt altına alınması ve basın özgürlüğünü savunan ortak mücadelenin büyütülmesi önem taşıyor.

Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG)

2026 / Mart

1) GAZETECİNİN YAŞAM HAKKI VE GÜVENLİĞİNE YÖNELİK İHLALLER

2) GAZETECİYE YÖNELİK DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALLERİ

3) GAZETECİNİN EKONOMİK/SOSYAL HAKLARINA YÖNELİK İHLALLER

4) İNTERNET-DİJİTAL MEDYA MECRALARINA YÖNELİK ERİŞİM ENGELİ

1) GAZETECİNİN YAŞAM HAKKI VE GÜVENLİĞİNE YÖNELİK İHLALLER

01 Mart 2026 – Adana Cumhuriyet Başsavcılığı’nca ANKA Haber Ajansı’nın İncirlik Hava Üssü çevresinden yaptığı yayına ilişkin olarak resen başlatılan soruşturma kapsamında 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu çerçevesinde üç gazeteci gözaltına alındı. Gözaltına alınanların Koza TV muhabiri Sergen Ölçer, Koza TV Genel Müdürü Mehlika Bilen ve ANKA Genel Yayın Yönetmeni Kenan Şener olduğu aktarıldı.

01 Mart 2026 – İncirlik Hava Üssü’nden yapılan canlı yayın gerekçesiyle gözaltına alınan gazetecilerin gözaltı süresi bir gün uzatıldı.

02 Mart 2026 – Koza TV muhabiri Sergen Ölçer, Koza TV Genel Müdürü Mehlika Bilen ve ANKA Genel Yayın Yönetmeni Kenan Şener çıkarıldıkları mahkemede haftada bir gün imza şartı ve yurt dışı yasağıyla adli kontrol kararı uygulayarak serbest bıraktı.

04 Mart 2026 – Gazeteci Özlem Gürses, Sözcü TV’de sunduğu bir haberin kesilip bağlamından koparılarak servis edilmesinin ardından hedef gösterildiğini söyledi. Gürses, ölüm ve tecavüz tehditleri aldığını belirterek koruma talep etti.

12 Mart 2026 – İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu ve 107’si tutuklu 401 sanığın yargılandığı “yolsuzluk” davasının ilk duruşması, 12 Mart’ta dördüncü gününde İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesinde devam etti. Duruşmada verilen aranın ardından mahkeme başkanı, gazetecileri yerlerini değiştirerek arka tarafa almak istedi. Gazeteciler ise yerlerinden kalkmadı. Gazeteciler yerinden kalkmadı ve karara tepki gösterdi.

16 Mart 2026 – İBB davasında mahkeme, duruşmaya İletişim Başkanlığı basın kartı olmayanların alınmamasına karar verildi. Kurum kartı olan gazeteciler basın odasından duruşmayı takip edebilecek. Bu karar nedeniyle geçen hafta kurum kartlarıyla içeriye giren gazetecilerin birçoğu salona alınmadı.

19 Mart 2026 – Saraçhane’de üniversite öğrencileri darp edilerek gözaltına alınırken çekim yapmak isteyen gazeteciler polisin saldırısına maruz kaldı. Telefonları yere atılan gazetecilerin çekim yapması engellendi.

29 Mart 2026 – Gazetecilere yönelik baskı ve tutuklamalara karşı Kadıköy’de düzenlenmek istenen “Gazetecilere Özgürlük” yürüyüşüne polis izin vermedi. Bunun üzerine basın açıklaması barikat önünde gerçekleştirildi.

2) GAZETECİYE YÖNELİK DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALLERİ

03 Mart 2026 – Gazeteci Nurcan Yalçın’ın, “örgüt üyesi olmak” ve “örgüte finansman sağlama kanununa muhalefet” iddialarıyla yargılandığı davanın 5’inci duruşması Diyarbakır 9’ncu Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, yurt dışı yasağının kaldırılması yönündeki talebi kabul ederek, duruşmayı 22 Eylül’e erteledi.

03 Mart 2026 – Gazeteci Reyhan Hacıoğlu hakkında “örgüt üyeliği” suçlamasıyla açılan davanın 4’üncü duruşması Van 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mütalaasını açıklayan iddia makamı, Reyhan Hacıoğlu’nun “örgüt üyeliğinden” cezalandırılmasını talep etti.  Reyhan Hacıoğlu’nun yurtdışı yasağını kaldırmayan mahkeme heyeti, mütalaaya karşı savunma yapılması için duruşmayı 14 Mayıs’a erteledi.

03 Mart 2026 – Gazeteci Sonya Bayık’ın da aralarında olduğu 31 kişinin Hasankeyf’te yaptıkları basın açıklaması gerekçesiyle “2911’e muhalefet” suçlamasıyla yargılandığı davanın 18’nci duruşması görüldü. Batman 9’ncu Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü. Duruşma, dosyadaki eksikliklerin giderilmesi için 9 Haziran saat 09.15’e ertelendi.

05 Mart 2026 – Evrensel Gazetesi İzmir Bürosu’na 13 Ağustos 2025’te düzenlenen silahlı saldırıyla ilgili açılan davanın üçüncü duruşması İzmir 42’nci Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Ara karını açıklayan mahkeme, savcılığa müzekkere yazılarak soruşturma dosyasının akıbetinin sorulmasına, kolluğa müzekkere yazılarak sanığın eylem sırasında Alsancak bölgesinden binmiş olduğu aracın Bayraklı istikametine geldiği noktalardaki tüm kamera kayıtlarının ve PTS kayıtlarının mahkemeye gönderilmesinin istenmesine, katılan vekillerinin bazı kişilerin tanık olarak dinlenmesi yönündeki taleplerinin savcılığın soruşturma dosyası kesinleştikten sonra değerlendirilmesine karar verdi. Mahkeme bir sonraki duruşmayı da 25 Haziran’a erteledi.

05 Mart 2026 – Demokratik Modernite dergisi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Ramazan Yurttapan, editör Haydar Ergül, yazarlar Cihan Doğan, Musa Şanak ve Nazan Üstündağ’ın “Türk milletini aşağılamak” (TCK 301) suçlamasıyla yargılandıkları davanın dokuzuncu duruşması 5 Mart 2025 günü İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü. Dava 3 Aralık 2026 gününe ertelendi.  

05 Mart 2026 – Gazetecilik faaliyetleri gerekçe gösterilerek ev baskınında gözaltına alınan ve yaklaşık 16 aydır soruşturması devam eden gazeteci Roza Metina Mercen hakkında takipsizlik kararı verildi. Başsavcılık, yaklaşık 16 aydır soruşturma aşamasında bulunan dosyada mevcut delil durumunun kamu davası açmaya yeterli olmadığına hükmetti.

06 Mart 2026 – Muş Cumhuriyet Başsavcılığı, Mezopotamya Ajansı (MA) Ceylan Şahinli hakkında 9 Ocak anmasına ilişkin bir etkinliği takip ettiği sırada “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla soruşturma başlattı. Muş’ta bir üst geçide afiş asılmak istenirken yaşananlara ilişkin Ceylan Şahinli’nin de eyleme katıldığı öne sürüldü. Bu iddia üzerine Ceylan Şahinli hakkında soruşturma açıldı.

06 Mart 2026 – Şırnak’ın İdil ilçesine bağlı Êzidî köyü Kiwex’te gerçekleştirilen ağaç kesimini haberleştiren Mezopotamya Ajansı (MA) muhabiri Zeynep Durgut hakkında soruşturma açıldı. “Êzidî köyüne karakol yapımı için ağaç kıyımı” başlığıyla haber yapan Mezopotamya Haber Ajansı (MA) muhabiri Zeynep Durgut hakkında, HÜDA-PAR Midyat İlçe Yönetimi’nin Midyat Cumhuriyet Başsavcılığına yaptığı şikâyeti üzerine soruşturma başlatıldı.

11 Mart 2026 – Aralarında Etkin Haber Ajansı (ETHA) editörü İsminaz Temel ve ajansın eski muhabiri Havva Cuştan ile Ezilenlerin Hukuk Bürosu (EHB) avukatlarının da bulunduğu 23 kişinin “örgüt üyeliği” (TCK 314) ve “örgüt propagandası” (TMK 7/2) suçlamalarıyla yargılandığı davanın 33. duruşması 11 Mart 2026 günü İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Dava 3 Temmuz 2026 gününe ertelendi.

12 Mart 2026 – Gazeteciler Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak hakkında Yargıtay’ın bozma kararının ardından yeniden görülen karar duruşmasına İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam edildi. Mahkeme, “silahlı terör örgütüne yardım etme” suçundan Ahmet Altan’a 4 yıl 6 ay, Nazlı Ilıcak’a ise 3 yıl 9 ay hapis cezası verdi.

12 Mart 2026 – Evrensel gazetesi hakkında 500 bin TL değerindeki manevi tazminat davasının 12 Mart 2026 tarihli duruşması, Küçükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesinde görüldü. Dava 6 Mayıs’a ertelendi. Dava, gazetede 1 Temmuz 2025 günü çıkan “Dev inşaat firması İris İnşaat’ın işçilere aylardır ücretini ödemediği iddia edildi” haberi nedeniyle açıldı.

13 Mart 2026 – Gazeteci Merve Şişman’ın “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” ve “yanıltıcı bilgiyi yaymak” (TCK 217/A) suçlamalarıyla yargılandığı davanın 13 Mart 2026 tarihli duruşması Ankara Adliyesinde görüldü. “Savunma sanayi şirketine düğün salonu yaptırdılar” haberi nedeniyle yargılanan Şişman’ın davası ileri tarihe ertelendi.

26 Mart 2026 – Şırnak’ın Silopi ilçesine bağlı Başverimli beldesinde Barış Anneleri Meclisi üyelerinin 2024 yılında gerçekleştirmek istediği 3 günlük nöbet eyleminde gözaltına alınan aralarında Mezopotamya Ajansı (MA) muhabiri Zeynep Durgut, JINNEWS muhabiri Derya Ren ve Ajasa Welat muhabiri Mahmut Altıntaş’ın da bulunduğu 28 kişi hakkında 2 yılın ardından Silopi Cumhuriyet Başsavcısı tarafından “Görevi yaptırmamak için direnme, kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama” iddiasıyla iddianame hazırlandı. İddianame Silopi Asliye Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Davanın ilk duruşması 13 Mayıs’ta görülecek. 

31 Mart 2026 – Özgür Gündem gazetesinin Nöbetçi Eş Genel Yayın Yönetmenliği Kampanyası’na destek verdikleri gerekçesiyle yargılanan Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı, Erol Önderoğlu ve Ahmet Nesin hakkındaki davanın 15. duruşması, “örgüt propagandası yapmak”, “suç işlemeye alenen tahrik etme” ve “suçu ve suçluyu övmek” suçlamalarıyla İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü.

3) GAZETECİNİN EKONOMİK VE SOSYAL HAKLARINA YÖNELİK İHLALLER

Şubat ayı içerisinde kadın gazetecilere yönelik herhangi bir ekonomik veya sosyal hak ihlali verisi kaydedilmemiştir.

4) İNTERNET-DİJİTAL MEDYA MECRALARINA YÖNELİK ERİŞİM ENGELİ

03 Mart 2026 – İstanbul Çekmeköy’deki bir lisede 17 yaşındaki öğrenci F.S.B., iki öğretmen ve bir öğrenciyi bıçaklayarak 44 yaşındaki öğretmeni katletti. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), meydana gelen olay hakkında yayın yasağı getirildiğini bildirdi.

Mart 2026 – Mart ayı boyunca Türkiye çapında mahkemeler tarafından çeşitli haberler hakkında 11 kez yayın yasağı getirildi. (Not: Veri RTÜK’ten alınmıştır)

06 Mart 2026 – İletişim Başkanı Burhanettin Duran, “dezenformasyon ve provokatif içeriklerle iç cepheyi hedef aldıkları” iddiasıyla 41 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildiğini, 75 içeriğin de platformlardan kaldırıldığını bildirdi.

12 Mart 2026 – Ekrem İmamoğlu Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi X hesabı (CAOIletisim), 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesi kapsamında, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişime engellendi. X platformu 209 bin takipçili hesabı Türkiye’den henüz görünmez kılmadı.

13 Mart 2026 – Amerika’nın Sesi’nin (Voice of America) Kürtçe servisinin X hesabı (@VoaKurdi), 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesi kapsamında, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişime engellendi. Hesap X tarafından Türkiye’den görünmez kılındı. VOA Kurdi’nin web sitesi dengeamerika.com da millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle, Adıyaman 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 19 Şubat 2025 tarihli ve 2025/570 sayılı kararıyla erişime engellenmişti.

18 Mart 2026 – Yeni Yaşam gazetesinin dijital medya platformu X’teki “@yeniyasamnews3” ve TikTok hesabına erişim engeli getirildi. Eşirim engelinin BTK’nin talebi doğrultusunda getirildi.

23 Mart 2026 – Bir üniversitenin bir fakültesinin hiç öğrenci almadan kapatılması ve binası ile öğrencisi bulunmayan fakülteye ‘fakülte sekreteri’ olarak atanan bir kişinin yaklaşık üç yıl boyunca maaş aldığı iddiasına ilişkin haberlerin, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle 16 Mart 2026’da erişime engellendiğine dair EngelliWeb duyurusu, Olay53com’daki iki haber ile Haber61’deki bir haber millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle, Rize Sulh Ceza Hakimliğinin 23 Mart 2026 tarihli ve 2026/1398 sayılı kararıyla erişime engellendi ve silinmesine hükmedildi.

25 Mart 2026 – Gazete Pencere’den Büşra Cebeci’nin, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) iştiraki Emlak Yönetim Hizmetleri ve Ticaret A.Ş.‘de kamu kaynaklarının usulsüz ve kişisel harcamalar için kullanıldığı iddiaları hakkındaki haberleri, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle alınan aşağıdaki kararlarla erişime engellendi ve silindi.

27 Mart 2026 – Med Gündem adlı haber sitesinin  X hesabı, 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesi kapsamında, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişime engellendi.

27 Mart 2026 – Kürtçe yayın yapan Ajansa Welat’ın X hesabı, 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesi kapsamında, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişime engellendi.

27 Mart 2026 – Jinnews’in X hesabı, 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesi kapsamında, millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesiyle erişime engellendi.

27 Mart 2026 – Mezopotamya Ajansı’nın (MA) Kürtçe Instagram hesabı erişime engellendi.

27 Mart 2026 – Aralarında Özgür Kadın Hareketi’nin (Tevgera Jinên Azad -TJA) de bulunduğu birçok demokratik kitle örgütünün iktidarı eleştiren haberlere yönelik de erişim engelleri getirildi.

31 Mart 2026 – Mezopotamya Ajansının Kürtçe İnstagram hesabının ardından Türkçe İnstagram hesabına da erişim engeli getirildi.

TUTUKLU GAZETECİLERİN LİSTESİ

1. Elif Bayburt – Etkin Haber Ajansı (ETHA) muhabiri
2. Hatice Duman – Atılım Gazetesi Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü
3. Nadiye Gürbüz – Etkin Haber Ajansı (ETHA) editörü
4. Özden Kınık – TRT çalışanı
5. Pınar Gayıp – Etkin Haber Ajansı (ETHA) editörü