EKİM AYI 2025 YILI KADIN GAZETECİLERE YÖNELİK HAK İHLALLERİ RAPORU

NOT: Raporda yer alan veriler; Mezopotamya Ajansı, DFG, JINNEWS, Bianet, Evrensel, MLSA Turkey, expressioninterrupted.com, ifade.org.tr @engelliweb, freewebturkey.com ve çeşitli ulusal ve yerel gazetelerden edinilen bilgi, belge ve raporlamalardan derlenmiştir.

-Veriler değişkenlik arz edebilir. Derneğimizin yaptığı araştırmalar sonucu elde edilen rakamlar en azı ifade etmektedir, veriler daha fazla da olabilir.

-Raporda yer alan “cezaevian kadın gazeteci sayısı” bu gazetecilerin halen cezaevinde olduğu anlamına gelmez, tutuklanıp serbest bırakılmış da olabilirler.

MKG Ekim Ayı Hak İhlalleri Raporu: Basın Özgürlüğü Üzerindeki Baskılar Derinleşti

Ekim ayı, gazetecilere yönelik baskı, sansür ve yargı tacizlerinin yoğunlaştığı bir dönem olarak kayda geçti. İktidarın eleştirel medyayı susturma politikası, hem yargı hem de idari mekanizmalar üzerinden işletilerek basın özgürlüğü alanı daha da daraltıldı.

Gazeteciler, haber takibi sırasında engellemelerle, dijital medya üzerinden tehditlerle ve yargı süreçleriyle hedef alındı. Özellikle Kürt basını mensupları, neredeyse her haberi nedeniyle soruşturma ve davalarla karşı karşıya kaldı. Bu tablo, düşünce ve ifade özgürlüğünün sistematik biçimde bastırıldığını açık biçimde gösteriyor.

Açılan davalar, başlatılan soruşturmalar ve verilen cezalar, gazeteciliğin kriminalize edilmesinde yargının nasıl bir araç haline geldiğini bir kez daha ortaya koydu. Haberin kamu yararını değil, siyasi iktidarın sınırlarını esas alan bir anlayış, gazetecilerin toplumu bilgilendirme görevini cezalandırmaya devam ediyor.

Rojin Kabaiş’in ölümünü haberleştiren JINNEWS Haber Müdürü Öznur Değer ve editör Dilan Babat hakkında açılan soruşturmalar, basın üzerindeki baskının ulaştığı boyutu ortaya koydu. Kadına yönelik şiddet haberini kamuoyuna duyurmakla “hedef gösterme” ve “yanıltıcı bilgi yayma” suçlamalarıyla karşılaşan gazeteciler, hem hukuki hem dijital ablukayla susturulmak istendi. Van 2. Sulh Ceza Mahkemesi’nin 86 dijital hesapla birlikte yüzlerce haber içeriğine erişim engeli getirmesi, sansürün nasıl sistematikleştirildiğinin somut göstergesi oldu.

Dijital medya hesaplarına getirilen erişim engelleri, haber sitelerinin kapatılması ve içeriklerin kaldırılması, dijital alandaki sansürün artık olağanlaştığını gösteriyor.

Ekim ayının son haftasında, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesi’nin Mezopotamya Ajansı muhabiri Diren Yurtsever, JINNEWS Haber Müdürü Öznur Değer ve gazeteci Zemo Ağgöz’ün de aralarında bulunduğu 7 gazeteci hakkında verilen 6 yıl 3 ay hapis cezasını onaması, yargının gazeteciliği “suç” olarak niteleyen yaklaşımını yeniden gözler önüne serdi.

Bu karar, gazetecilere açık bir gözdağı niteliği taşıyor. Gerçekleri yazmak, iktidarın suç politikalarıyla eşitlenirken, gazetecilik faaliyeti adım adım cezalandırılıyor.

Haber takibi yapan gazetecilere yönelik saldırı ve tehditler cezasız bırakılıyor. Bu durum yalnızca bireysel bir güvenlik meselesi değil; kamusal alanda bilgiye erişim hakkının da ihlali anlamına geliyor. Gazetecilere dönük şiddet, haberin failine dokunmamak için kullanılan bir gözdağı yöntemine dönüşmüş durumda. Devlet, haberin içeriğini değil, onu görünür kılan kalemi hedef alıyor.

Tüm bu baskılara rağmen gazeteciler, dayanışma ve hakikat ısrarıyla mesleklerini sürdürmeye devam ediyor. Sansür, gözdağı ve cezalar, toplumun haber alma hakkını savunanları durduramıyor.

Hakikati yazmak, baskıya karşı bir direniş biçimi olarak varlığını koruyor. Basın özgürlüğü mücadelesi, tüm engellemelere rağmen, gerçeğin sesi olmaya devam ediyor.

1) GAZETECİNİN YAŞAM HAKKI VE GÜVENLİĞİNE YÖNELİK İHLALLER

2) GAZETECİYE YÖNELİK DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALLERİ

3) GAZETECİNİN EKONOMİK/SOSYAL HAKLARINA YÖNELİK İHLALLER

4) İNTERNET-DİJİTAL MEDYA MECRALARINA YÖNELİK ERİŞİM ENGELİ

1) GAZETECİNİN YAŞAM HAKKI VE GÜVENLİĞİNE YÖNELİK İHLALLER

15 Ekim 2025 Rojin Kabaiş için düzenlenecek öğrenci eylemleri ve Rektör Hamdullah Şevli’nin açıklamasını takip etmek amacıyla Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’ne giden JinNews Muhabiri Büşra Turan ve Mezopotamya Haber Ajansı (MA) muhabirleri Özlem Yacan’ın kampüse girişleri “rektörün talimatı var” denilerek engellendi.

16 Ekim 2025 Hakkari’nin Yüksekova ve Şemdinli ilçelerine bağlı birçok köyde DAİŞ ve Hizbullah yapılanmasına dair iddiaları gündeme taşıyan JinNews Muhabiri Rabia Önver, dijtal medyada birçok kişi tarafından hedef gösterilip ölümle tehdit edildi.

17 Ekim 2025 Çetelerle ilgili yaptıkları haberlerle son dönemde sıkça konuşulan Onlar TV programcıları Şule Aydın’a yönelik saldırı ihbarı yapıldı. Şule Aydın, ihbarın Timur Soykan’a geldiğini ve kendisi ve meslektaşı Murat Ağırel için saldırı planı hazırlandığını duyurdu.

19 Ekim 2025 CHP’nin Kocaeli İl Kongresi’nde il başkan adayı Erdem Arcan’ı görüntülemek isteyen kadın gazeteci, bir partilinin itmesiyle karşılaştı.

24 Ekim 2025 JinNews Haber Müdürü Öznur Değer,  yaptığı “Araştırılmayan iddia: Yurt dışına kaçan güvenlik görevlisi” başlıklı haber nedeniyle Van Cumhuriyet Savcılığı’nın açtığı soruşturma kapsamında Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı’na ifade vermeye çağrıldı. Savcılığa avukatlarıyla birlikte giden Öznur Değer, hakkındaki iddiaya ilişkin ifade verdi.

29 Ekim 2025 Can TV programcısı Gazeteci Ezgi Soysal, Ataşehir’deki evinin sokağında komşuları olan 10 kişilik bir ailenin saldırısına uğradı.

2) GAZETECİYE YÖNELİK DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALLERİ

02 Ekim 2025 Suriye’de haber takip ederken öldürülen gazeteciler Nazım Daştan ve Cihan Bilgin için Şişhane’de basın açıklaması yapmak isteyen aralarında Gazeteci Gülistan Dursun, Pınar Gayıp ve Serpil Ünal’ın da olduğu 9 kişi hakkında “örgüt propagandası yapmak” ve “kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama” iddiasıyla açılan davanın  4. duruşması İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme heyeti, esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma yapmayan avukatların bir sonraki celse hazır bulunmasına, 9 kişi hakkındaki yurt dışına çıkış yasağının kaldırılmasına karar verdi. Duruşma 4 Kasım saat 11.30’a ertelendi.

02 Ekim 2025  AYM’nin iptal kararına rağmen emniyetin talebi üzerine “Sanal devriye”yle X hesabına erişim engeli getirilen Gazeteci Dicle Müftüoğlu’nun itirazı reddedildi.

03 Ekim 2025 Gazeteci Aslıhan Gençay’ın P24’te yayınlanan ve erişim engeli kararıyla yayından kaldırılan haberi gerekçe gösterilerek “hakaret” suçundan dava, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla da soruşturma açıldı.

07 Ekim 2025 Gazeteci Nurcan Yalçın’ın, “örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek” ve “örgüt finansmanının önlenmesi hakkındaki kanuna muhalefet etmek” iddialarıyla yargılandığı davanın 4’üncü duruşması Diyarbakır 9’uncu Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, Nurcan Yalçın hakkındaki yurtdışına çıkış yasağı adli kontrol tedbirinin devamına, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’nda açık olan soruşturmanın akıbetinin sorulmasına ve gazeteci Kibriye Evren’in adres ve kimlik bilgilerini mahkemeye vermesi için avukata süre verilmesine karar verdi.  Bir sonraki duruşma  3 Mart 2026 tarihine ertelendi.

09 Ekim 2025 Gazeteci Melisa Gülbaş’ın, 18 Aralık 2023’te Gerçek Gündem’in internet sitesinde “Boğaziçi yönetiminden bilime saldırı: Bize hiçbir laboratuvar ekipmanını koyacak yer bile vermediler” başlığı ile yayımlanan haberi gerekçe gösterilerek “kamu görevlisine hakaret” iddiasıyla yargılandığı davanın 4. duruşması İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Kararını açıklayan hakim, suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değeri, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı gerekçeleriyle Melisa Gülbaş’a 7 bin 80 Türk Lirası para cezası verdi. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verildi.

09 Ekim 2025 Gazeteci Rahime Karvar’ın “örgüt üyeliği” iddiasıyla yargılandığı davanın 2’nci duruşması Çağlayan’da bulunan İstanbul Adliyesi 24’üncü Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Rahime Karvar’ın avukatlarının  süre talebini kabul eden mahkeme, Rahime Karvar hakkındaki adli kontrol tedbirlerinin devamına karar verdi. Duruşma, 13 Kasım tarihine ertelendi.

09 Ekim 2025 İstanbul merkezli yürütülen bir soruşturma kapsamında 17 Ocak’ta Van’da gözaltına alınan ve 5 gazeteci ile birlikte 20 Ocak’ta “örgüt üyesi olmak” iddiasıyla tutuklanan Yeni Yaşam Gazetesi Editörü Reyhan Hacıoğlu’nun duruşması Van 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, Reyhan Hacıoğlu hakkında verilen yurt dışı adli kontrol tedbirinin devamına, Reyhan Hacıoğlu’nun program yaptığı Güncel Medya Prodüksiyon’a sahibi Velat Ekin için ise bir sonraki duruşmaya zorla getirilme kararı aldı. Mahkeme, Reyhan Hacıoğlu’nun Güncel Medya Prodüksiyon’a yaptığı programlarla ilgili bilirkişi raporunun gelmesinin beklenmesine karar vererek duruşmayı 6 Ocak 2026’ya erteledi.

09 Ekim 2025 Kuzey ve Doğu Suriye’de 19 Aralık 2024 tarihinde SİHA saldırısı sonucu katledilen gazeteciler Cihan Bilgin ile Nazım Daştan için 20 Aralık 2024’te Van Sanat Sokağı’nda yapılan basın açıklamasına katılan aralarında Mezopotamya Ajansı (MA) muhabirleri Ruken Polat, Özlem Yacan ve Sema Yüce Polat; JinNews Muhabiri Memihan Zeydan ile gazeteciler Zelal Tunç ve Nimet Ölmez’in de bulunduğu 13 kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildi.

10 Ekim 2025 Gazeteciler Elif Bayburt ve Nisa Sude Demirel dahil 30 kişi hakkında “kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen dağılmama” suçlamasıyla açılan davanın 10 Ekim 2025 tarihli duruşması İstanbul 14. Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü. Mahkeme, adli kontrol tedbirlerinin devamına hükmetti. Dava, 15 Mayıs 2026 gününe ertelendi.

15 Ekim 2025 JinNews Haber Müdürü Öznur Değer hakkında “görevli memura mukavemet” iddiasıyla Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

16 Ekim 2025 Mezopotamya Ajansı muhabiri Berivan Kutlu hakkında, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından katıldığı iddia edilen bir televizyon yayını sırasında söylediği sözler ve sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek “örgüt propagandası yapmak” suçlamasıyla açılan davanın ilk duruşması Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Ara kararını açıklayan mahkeme, Kutlu’nun paylaştığı iddia edilen videonun Emniyet’e gönderilerek 10 gün içinde çözümünün yapılmasına, çözüm tamamlandıktan sonra dosyanın esas hakkındaki mütalaanın hazırlanması için savcılığa gönderilmesine karar verdi. Bir sonraki duruşma, 29 Ocak 2026 tarihine ertelendi.

21 Ekim 2025 Mardin’in Kızıltepe ilçesinde ailesinin evine 7 Şubat’ta yapılan baskınla darp edilerek gözaltına alınan ve aynı gün “Zincirleme örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla yargılanan JinNews Haber Müdürü Öznur Değer hakkında açılan davanın karar duruşması görüldü. Mardin 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen duruşmada kararını açıklayan mahkeme heyeti, Öznur Değer hakkında 3 yıl 4 ay 15 gün hapis cezası verdi.

21 Ekim 2025 ‘Sinan Ateş cinayeti dosyasındaki bilirkişi raporuna T24 ulaştı: Ateş’in adresini Ülkü Ocakları Başkanı istemiş!’ başlıklı haberi nedeniyle yargılanan T24 muhabiri Asuman Aranca’ya açılan davanın üçüncü duruşması, İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Asuman Aranca hakkında kararını açıklayan hâkim, 10 ay hapis cezası verdi. Hükmün açıklanması ise geri bırakıldı.

22 Ekim 2025 Etkin Haber Ajansı (ETHA) eski editörü İsminaz Temel ve ajansın eski muhabiri Havva Cuştan’ın da aralarında bulunduğu 23 kişinin “örgüt üyeliği” ve “örgüt propagandası” suçlamalarıyla yargılandığı davanın 31. duruşması 22 Ekim’de İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, sanıkların ve avukatlarının yazılı savunmalarını sunmaları için duruşmayı 11 Mart 2026 saat 10.00’a erteledi.

23 Ekim 2025 Jinnews Muhabiri Dilan Babat hakkında Van Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığı öğrenilirken ifadeye çağrıldı. Diyarbakır Adliyesi’nde avukatı ile ifade veren Dilan Babat’a 21 Ekim’de Jinnews’te  yayınlanan “Araştırılmayan iddia: Yurt dışına kaçan güvenlik görevlisi var mı?” haberini paylaştığı için soruşturma açıldı.

24 Ekim 2025 Gazeteci Nevşin Mengü hakkında, 19 ve 21 Şubat 2024 tarihlerinde YouTube kanalında yayınladığı iki video içeriğindeki ifadeler gerekçesiyle II. Abdülhamid’in torunu Orhan Osmanoğlu’nun şikâyeti üzerine “halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme” (TCK 216) suçlamasıyla açılan davanın üçüncü duruşması, 24 Ekim 2025 günü İstanbul 38. Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü. Mahkeme, isnat edilen suçun yasal unsurlarının oluşmadığından Gazeteci Nevşin Mengü’nün beraatına karar verdi.

24 Ekim 2025 JinNews Haber Müdürü Gazeteci Öznur Değer hakkında Rojin Kabaiş’in şüpheli ölümüne ilişkin yaptığı haber nedeniyle “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” iddiasıyla soruşturma başlatıldı.

24 Ekim 2025 JinNews Haber Müdürü Öznur Değer hakkında Suriye’deki gelişmeleri takip ederken SİHA saldırısında hayatını kaybeden gazeteciler Nazım Daştan ve Cihan Bilgin için Mardin’in Midyat ilçesinde yapılan yürüyüş ve taziye ziyaretini takip ederken kendisine cinsiyetçi küfür ve hakaretlerde bulunan polise gösterdiği tepki nedeniyle “kamu görevlisine hakaret” suçundan açılan davanın ilk duruşması Midyat 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, Öznur Değer’in ifadesinin alınması için Kızıltepe 5. Asliye Ceza Mahkemesi’ne yazılan talimata dönüşün beklenilmesine karar vererek davayı 10 Şubat 2026 tarihine erteledi. Öznur Değer’in talimat duruşması ise 28 Ocak 2026 tarihinde Kızıltepe 5. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülecek.

24 Ekim 2025 İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından İstanbul Fatih ilçesi Saraçhane Parkı’nda gerçekleşen protesto eylemlerini takip eden Gazeteci Zeynep Kuray, “2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa muhalefet” iddiasıyla açılan davanın ilk duruşması İstanbul Adliyesi 62’nci Asliye Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Mahkeme, mütalaanın hazırlanması için duruşmayı 27 Kasım’a erteledi.

31 Ekim 2025 Mezopotamya Haber Ajansı (MA) Yazı İşleri Müdürü Diren Yurtsever, JinNews Haber Müdürü Öznur Değer, Zemo Ağsöz “örgüt üyesi olmak” iddiasıyla verilen ceza 6 yıl 3 ay hapis cezası Ankara Bölge Mahkemesi 22. Ceza Dairsi tarafından onandı.

3) GAZETECİNİN EKONOMİK VE SOSYAL HAKLARINA YÖNELİK İHLALLER

09 Ekim 2025  TV100, Ebru Baki ile yollarını ayırdı. TV100 yönetiminin aldığı karar ile Ebru Baki’nin sunduğu “Para Manşet” programı yayından kaldırıldı.

4) İNTERNET-DİJİTAL MEDYA MECRALARINA YÖNELİK ERİŞİM ENGELİ

23 Ekim 2025 Yeni Yaşam Gazetesi X hesabında yer alan Rojin Kabaiş ile ilgili haberlere Van 2 Sulh Ceza Mahkemesi tarafından erişim engeli  getirildi.

27 Ekim 2025  Abdullah Öcalan’ın Kürt Özgürlük Hareketi yönetiminin Türkiye’deki tüm güçlerini geri çekmeye başladıklarını duyurduğu tarihi çağrısını haberleştiren JinNews, Ajansa Welat, Yeni Yaşam Gazetesi ve Mezopotamya Ajansı bu tarihi anları okuyucuları ile paylaştığı için sansüre maruz kalmıştır. Mezopotamya Ajansı’nın resmi Instagram hesabı, JinNews’in Tiktok hesabı erişime kapatılmıştır. Yine JinNews ile Yeni Yaşam Gazetesi’nin Instagram hesabı, Ajansa Welat’ın Tiktok hesabından ve JinNews’in YouTube hesabından yapılan konu ile ilgili haber içerikleri “Topluluk kurallarını ihlal ettiği” gerekçesi ile kaldırılmıştır.

TUTUKLU GAZETECİLERİN LİSTESİ

1. Elif Ersoy – Yürürüş Dergisi Yazı İşleri Sorumlusu
2. Hatice Duman – Atılım Gazetesi Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü
3. Özden Kınık – TRT Eski Çalışanı
4. Perihan Erkılınç – Özgür Gelecek Muhabiri